Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır? Ev Sahibi ve Kiracı Rehberi

Kira artış dönemi gelince en çok sorulan soru: "Ev sahibi ne kadar artırabilir?" Cevap, sözleşmedeki şart ve yasal sınırın birlikte okunmasıyla bulunur. Bu yazıda genel çerçeveyi ve hesap yöntemini özetliyoruz.

Temel kural

Türk Borçlar Kanunu'na göre yenilenen kira dönemlerinde kira bedeli, bir önceki kira yılında oluşan TÜFE'nin on iki aylık ortalamasına göre belirlenen oranı geçemez. Yani sözleşmede "her yıl %50 artar" yazsa bile, yasal üst sınır belirleyicidir. Sözleşmede artış şartı yoksa yasal sınır uygulanır.

Adım adım hesap

1. Kira yenileme ayını belirleyinSözleşme başlangıç ayı yenileme dönemidir (ör. Ekim).
2. TÜFE on iki aylık ortalama oranını bulunTÜİK'in yayımladığı, yenileme ayına ait "on iki aylık ortalamalara göre değişim" oranına bakın.
3. Mevcut kirayı bu oranla çarpınYeni kira ≤ eski kira × (1 + oran).
4. Sözleşmedeki şartı karşılaştırınSözleşmedeki oran yasal orandan düşükse daha düşük olan geçerlidir; yüksekse yasal sınır uygulanır.

Örnek (yalnızca yöntemi göstermek için, sayılar kurgudur)

Mevcut kira 20.000 TL ve ilgili ay için TÜFE on iki aylık ortalama oranı %40 ise yasal üst sınır 20.000 × 1,40 = 28.000 TL'dir. Sözleşmede "yıllık %30 artar" yazıyorsa 26.000 TL; "TÜFE kadar" yazıyorsa 28.000 TL'ye kadar artış mümkündür. Gerçek oranı mutlaka TÜİK'ten alın.

5 yılı geçen kiralarda

Kira süresi beş yılı geçen sözleşmelerde, hâkim kira bedelini hakkaniyete göre yeniden belirleyebilir. Bu durumda tarafların mahkemeye başvurusu söz konusu olabilir. Uzun süreli kiracı veya ev sahibiyseniz bu hakkı bilin.

Artış bildirimi ve uyuşmazlık

• Artışı yazılı ve ispat edilebilir şekilde (noter, e-posta, mesaj) bildirin.
• Kiracı olarak fazla ödediğinizi düşünüyorsanız ödemeleri "kira bedeli" açıklamasıyla ve belge ile yapın; itirazlarınızı yazılı hale getirin.
• Uyuşmazlıkta kira tespit davası ve diğer yollar için mutlaka avukata danışın.

İş yeri kiralarında

İş yeri kiralarında da genel olarak aynı oran sınırı geçerlidir; ancak sözleşme hükümleri ve kira süresi (örneğin 10 yıllık uzama dönemi) farklı sonuçlar doğurabilir. Ayrıntı için dükkan kiralarken dikkat edilecekler yazımıza bakın.

Yasal dayanak ve kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 344 (kira bedelinin belirlenmesi)
• TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi verileri

Sık Sorulan Sorular

Ev sahibi kirayı yılda iki kez artırabilir mi?

Genel kural olarak kira artışı yenilenen kira döneminde yapılır; yıl içinde tek taraflı artış mümkün değildir. Sözleşmeye bakın.

Kira artışına itiraz edebilir miyim?

Yasal sınırı aşan artışa itiraz edebilirsiniz. Süreç ve süreler için avukata danışın.